เปิดสูตรลับ ก่อนข้ามสายข้ามสายไปเป็น Podcaster กับศ.ดร.นภดล ร่มโพธิ์ [X Career : ข้ามสายTalk EP.7]

สรุปประเด็นสำคัญจาก X Career : ข้ามสายTalk Ep.7 เปิดสูตรลับก่อนข้ามสายไปเป็น Podcaster กับศ.ดร.นภดล ร่มโพธิ์

สรุปประเด็นไลฟ์พูดคุยกับ ศ.ดร.นภดล ร่มโพธิ์ ที่เป็นทั้งอาจารย์ นักเขียน OKR Expert และ Podcaster ชื่อดัง ที่หลายๆคนรู้จักอย่าง Nopadol’s Story ในเนื้อหาที่ว่าด้วยเรื่องอาชีพ Podcaster อาชีพที่กำลังมาแรงในยุคดิจิตอล ที่เราจะมาไขข้อข้องใจ พร้อมค้นหาคำตอบแบบเจาะลึก ที่คุณอาจไม่เคยรู้มาก่อนเกี่ยวกับอาชีพนี้กัน

เส้นทางอาชีพและชีวิตการทำงานของ ศ.ดร.นภดล ร่มโพธิ์

บทบาทหลักของอ.นภดลมีสามอย่างคือ เป็นอาจารย์ นักเขียน และ Podcaster โดยแรกเริ่ม อ.จบการศึกษาจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ สาขาวิชาวิศวกรรมเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หลังทำงานเป็นวิศวกรอยู่ประมาณ 1 ปี จึงไปศึกษาต่อปริญญาโท Chemical Engineering ที่ Oregon State University ซึ่งเป็นสายงานเดิมกับที่เรียนมาตอนแรก

หลังจากนั้นจึงกลับมาทำงานอยู่ฝ่ายแผนธุรกิจที่การปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย (ปตท. ก๊าซธรรมชาติ) ต้องใช้ทั้งความรู้ทางวิศวกรและความรู้ทางธุรกิจ ทำให้ต้องศึกษาความรู้ด้านธุรกิจ และการเงินด้วยตนเองเพิ่มเติม อ.จึงเรียนปริญญาโทบริหารธุรกิจอีกใบที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จึงเป็นจุดเปลี่ยนแรกในอาชีพการทำงาน เพราะอ.ค้นพบว่าตนเองชื่นชอบในศาสตร์ MBA หลังจากเรียนจบก็ลาออกจากงาน และไปเรียนปริญญาเอก Business and Management จาก University of Glasgow ที่ประเทศสหราชอาณาจักร สุดท้ายจึงกลับมาเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

เรียกได้ว่าเป็นอีกท่านหนึ่งที่ข้ามสายงานมาแบบไม่ธรรมดา และนี่ยังเป็นจุดเริ่มต้นในเส้นทางการเป็นนักเขียนและ Podcaster ในเวลาต่อมา

แรงบันดาลใจที่ทำให้เริ่มทำ Podcast

หลักการชีวิตข้อหนึ่งของอ.คือ อะไรที่ทดลองแล้วไม่มีอะไรเสียหาย เราจะทดลองเสมอ ตอนช่วงเป็นอาจารย์มหาลัยฯ อ.เขียนหนังสือมากกว่า 11 เล่ม และได้มาค้นพบว่า Podcast เป็นช่องทางหนึ่งที่นักเขียนจะสามารถเข้าถึงผู้อ่านได้มากขึ้น

ประกอบกับที่อ.เป็นคนชอบเล่า สนุกกับการแชร์ความรู้ จึงทดลองทำ Podcast แบบง่าย ๆ ลง Podbean ช่วงแรกก็แชร์ลง Facebook มีแต่เพื่อน ๆ กันเข้ามาฟัง ผ่านไปสักพักเมื่อเริ่มมีคนเข้ามาติดตาม อ.จึงเริ่มศึกษาการทำ Podcast อย่างจริงจังมากขึ้น และพัฒนาปรับปรุงมาเรื่อยๆ จนปัจจุบันอ.ทำ Podcast ไปแล้วมากกว่า 718 Episodes

อ.ยังเล่าว่าความสุขของการทำ Podcast คือการได้ถ่ายทอดเรื่องราวผ่านการเล่าเรื่องในสิ่งที่ตนเองชอบ และความสุขที่ได้ Feedback กลับมาจากคนที่เข้ามาฟังว่าสิ่งที่ทำสามารถช่วยเหลือหรือสร้างแรงบันดาลใจให้กับผู้ฟังได้ นอกจากนี้อ.ยังเล่าถึงบุคคลที่เป็นแรงบันดาลใจในการทำ Podcast ของอ. มีสองท่านคือ คุณบอย วิสูตร แสงอรุณเลิศ กับคุณรวิศ หาญอุตสาหะ ซึ่งก็ได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนความรู้เรื่อง Podcast กับคุณรวิศกันเป็นระยะ

Podcaster ทำเป็นอาชีพหลักได้มั้ย

เป็น Podcaster อยู่ได้ แต่ไม่ง่าย เพราะรายได้จากการทำ Podcast ส่วนใหญ่จะมาจากเงินสปอนเซอร์โฆษณา ซึ่งการจะทำ Advertorial ได้ส่วนมากมักจะต้องมียอดแฟนจำนวนมากเพียงพอ ต้องใช้เวลากว่าจะไปถึงจุดนั้น

อ.จึงแนะนำว่าช่วงแรกอย่าเพิ่งไปยึดเป็นอาชีพหลัก ยังไม่ต้องถึงขนาดลาออกจากงานมาทำ ให้ลองทำเท่าที่ว่าง เก็บสะสมฐานแฟนไปก่อน อย่าคิดว่าต้องมีทีมใหญ่ ก่อนจะมีทีม ส่วนใหญ่ทุกคนก็ทำคนเดียวมาก่อนทั้งนั้น ส่วนการตัดสินใจว่าเมื่อไหร่จะสามารถทำจนเป็นอาชีพหลักได้ก็ขึ้นอยู่กับ Lifestyle ของแต่ละคนที่แตกต่างกันออกไป

อ.ยังขอเป็นกำลังใจให้กับคนที่เริ่มทำ ทำช่วงแรกจะยังไม่ค่อยมีคนมาติดตาม อาจจะรู้สึกท้อ แต่การทำ Podcast ความสม่ำเสมอคือหัวใจ หากเรามีวินัยไม่ยอมแพ้ คนที่ชอบสิ่งเดียวกันกับเราจะมารวมตัวกันเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จะมีการบอกปากต่อปาก แล้ววันหนึ่ง Podcast ของเราก็จะ Pick up ขึ้นมา หากอยากศึกษาเรื่องการทำธุรกิจโดยใช้ Podcast Best Practice ที่ อ.แนะนำ คือ Podcast ของ The Standard

คำแนะนำสำหรับคนที่เริ่มทำ Podcast

อ.นภดลได้กล่าวถึงสิ่งสำคัญที่ทำให้การทำ Podcast ประสบความสำเร็จ มี 2 ประการ คือ

ความสม่ำเสมอ : ความยากของ Podcast คือ ความต่อเนื่อง เพราะต้องอัพโหลดเนื้อหาใหม่ ๆ อย่างสม่ำเสมอพอถึงจะมีคนเข้ามาติดตาม หลายคนถอดใจไปก่อน ดังนั้นสิ่งสำคัญคือ เราต้องมีวินัยสูงในการทำ จะต้องแบ่งเวลาดี ๆ

Content ที่เราพูดต้อง มี Value สำหรับผู้ฟัง : สิ่งที่เราพูดไม่เพียงการพูดอะไรก็ได้ที่อยากพูดเท่านั้น แต่สิ่งที่เราอยากพูดต้องให้คุณค่ากับผู้ฟัง หรือตอบโจทย์บางอย่างกับเขาด้วย

การลงทุนกับอุปกรณ์ที่ใช้ทำ Podcast

คนที่เริ่มต้นอ.แนะนำว่าไม่ต้องลงทุนอะไรมากมาย แต่ต้อง Take Action เก็บ Feedback แต่ละ Episode แล้วพัฒนาไปเรื่อย ๆ เพราะอุปกรณ์มีหลายราคา คุณภาพแตกต่างกัน ควรค่อย ๆ เริ่มจากการลงทุนน้อย ๆ ตามกำลังทรัพย์ แล้วค่อย ๆ ขยับขึ้นไปดีกว่า ส่วนโปรแกรม จะมีโปรแกรมสำหรับตัดต่อเสียงโดยเฉพาะ ซึ่งมีหลายโปรแกรม ส่วนตัว อ.ใช้โปรแกรม Audacity

กำหนดกลุ่มเป้าหมายของ Podcast

ถ้าอยากทำ Podcast แบบจริงจังควรมีการ Set Target ก่อนที่จะทำ ว่าเราจะพูดเรื่องอะไร ใครที่อยากฟังเรื่องเรา เพื่อให้ช่องของเรามีความชัดเจนว่าอยากจะสื่อสารกับใคร โดยเริ่มแรกอาจจะกำหนดให้สอดคล้องจาก Topic ที่เราสนใจและถนัดเป็นทุนเดิม ตัวอย่างเช่น Podcast ของ อ.นภดล Content จะเกี่ยวกับ OKR KPI ระดับองค์กร และการพัฒนาตนเอง ซึ่งก็มาจากความสนใจของ อ.ที่ชอบอ่านหนังสือแนวธุรกิจกับหนังสือแนวพัฒนาตัวเอง

นอกจากนี้การตั้งชื่อ Podcast ไม่ควรตั้งชื่อหัวข้อให้แคบมาก ๆ จนทำให้เรื่องที่พูดถูกจำกัด หรือกว้างเกินไปจนไม่ชัดเจน รวมถึงความยาวของ Podcast ก็มีความหลากหลายแล้วแต่เรื่อง บางคนอาจทำ Podcast สั้น ๆ ได้ใจความ บางคนชอบทำแบบรายละเอียดแน่น ๆ ยาว ๆ ขึ้นอยู่กับเรื่องและวิธีการเล่าของแต่ละคน ส่วนตัวความยาวใน Podcast ที่ อ.คิดว่าเหมาะสมจะอยู่ที่ 20-30 นาที เพราะเป็นเวลาที่กำลังพอดี ไม่สั้นไม่ยาวจนเกินไป

ขั้นตอนการทำ Podcast สำหรับรีวิวหนังสือ

อ.นภดลได้แชร์ขั้นตอนการทำ Podcast ของตนเอง โดยยกตัวอย่างตอนที่ทำ Podcast สรุปเนื้อหาจากหนังสือให้ฟัง มีขั้นตอนดังนี้
อ่านหนังสือที่จะนำมาสรุปลง Podcast

มีสมุดโน้ต / Post it ในการจดคั่นสรุปประเด็นไว้ตลอด
นำประเด็นที่สรุปสั้น ๆ นำมาเรียบเรียงเป็น Script ที่จะใช้พูด
อัดเสียงพูด


นอกจากนี้ อ. ยังเปรียบเทียบว่าการทำ Podcast ตอนแรก ๆ ก็ควรทำเหมือนการสร้างสินค้าแบบ MVP ( Minimal Viable Product) คือ การสร้าง Product ขึ้นมา โดยให้มี Functions และ Features น้อยที่สุด เท่าที่จะขายได้ในตลาด แล้วลองนำออกมาวางขายดู เพราะ Podcast เป็นสิ่งที่ต้องการ Feedback loop เร็ว ๆ และต้องอาศัยการพัฒนาปรับปรุงเสมอ การทำ Podcast จึงเป็นพื้นที่ที่สามารถลองผิดลองถูกได้ อย่ากลัวที่จะเริ่ม อย่ากลัวว่าจะทำได้ไม่ดี ใช้การ Learning by doing ค่อย ๆ เรียนรู้ไป แล้วทดลองนำมาปรับปรุง

เทคนิคการเล่าเรื่องใน Podcast

1.เทคนิคการเลือกเรื่องที่จะเล่า
มีเทคนิคสองข้อคือ หนึ่งเลือกเรื่องที่อยากจะทำ และสอง เลือกเรื่องที่คิดว่าคนฟังอยากฟัง (ลองสังเกตบางประเด็นที่มีคนถามเข้ามาบ่อย ๆ สันนิษฐานได้ว่าผู้ฟังส่วนใหญ่จะสนใจ) แต่เรื่องที่จะเล่าต้องยังอยู่ในขอบเขตที่อยู่ในกรอบหลักของ Podcast ที่ทำตั้งแต่แรก

2. เทคนิคการเล่าเรื่อง
อ. แนะนำเทคนิคในการเล่าเรื่องว่าให้เล่าเรื่องแบบใส่ประสบการณ์ตนเองลงไป แทนการเล่าจากตัวอย่างในหนังสือที่มีอยู่แล้ว ต้องใส่ความเป็น Storytelling เพราะการลอกจากหนังสือมาเลย นอกจากผิดแล้ว จะขาดความน่าสนใจ ผู้ฟังอาจรู้สึกเหมือนโดนอ่านหนังสือให้ฟัง เทคนิคนี้เมื่อฝึกฝนสักพักจะมีทักษะที่สามารถย่อยข้อมูลได้กระชับและสามารถนำเสนอให้น่าสนใจได้

แหล่งเรียนรู้ที่แนะนำ

การเรียนรู้และพัฒนาทักษะการเป็น Podcaster อ. กล่าวถึงหนังสือเรื่อง The Power of Output ว่าในการที่จะทำ Podcast ก่อนจะมี Output ต้องมี Input ก่อน โดยอ.ได้เปรียบเทียบกับกระบวนการการทำงานของตนเองว่า

Input (ฟัง+อ่าน): ฟัง Podcast ที่ตนเองสนใจ ประกอบกับการอ่านหนังสือ
Output (พูด+เขียน+ลงมือทำ): เขียนสรุปประเด็นสิ่งที่เรียนรู้ และนำมาเล่าต่อด้วยการพูด

ซึ่งสองสิ่งนี้ไม่ได้แค่พัฒนาทักษะการทำ Podcast แต่เป็นการพัฒนาตนเองด้วย

อ.แนะนำวิธีเรียนรู้หลายประการ ดังนี้

1. เริ่มต้นจากการเริ่มทำ เรียนรู้ด้วยตนเอง (Learning by Doing)
2. ฟัง Podcast ของคนอื่น เพื่อศึกษาเทคนิค
3. อ่านหนังสือจากต่างประเทศ เช่น หนังสือเรื่อง Podcasting Marketing Strategy หาซื้อได้ที่ www.Amazon.com
4. เว็บไซต์ จะมีบทความมากมายให้เลือกอ่าน แค่ Search ง่าย ๆ เช่น How to do Podcast
5. คอร์สออนไลน์

ปัญหาและอุปสรรคในการทำ Podcast

ความยากของ Podcast ไม่ได้อยู่ที่การทำแต่เป็นความต่อเนื่อง

  • การจัดการเวลา : การลง Podcast ยิ่งทำถี่ได้มากเท่าไหร่ยิ่งดี แต่ต้องบริหารเวลาดี ๆ Set time ให้เหมาะสมกับตัวเราด้วย
  • มีเวลา แต่หา content ไม่ได้ : ช่วงแรก ๆ หลายคนจะเจอปัญหานี้ สำหรับคนที่เริ่มต้น อ.แนะนำให้อัดเสียงเตรียมไว้ล่วงหน้าไว้ประมาณ 10 วัน เพราะเมื่อถึงเวลาลงจริง ๆ จะมีบางครั้งที่เราคิดไม่ออก จะได้สามารถลงได้ทันตามตารางที่วางไว้
  • เทคนิค : เป็นอุปสรรคเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่นเรื่องคุณภาพเสียง เรื่องทางเทคนิค ซึ่งต้องค่อย ๆ เรียนรู้ ปรับปรุงไป
  • Negative Feedback : มีบ้างแต่น้อยมาก เพราะฉะนั้นไม่ต้องกังวล ส่วนใหญ่จะเป็น Positive Feedback

นี่คือบางส่วนจากไลฟ์เท่านั้น สำหรับใครที่พลาดไปสามารถเข้าไปชมย้อนหลังได้ที่ https://www.facebook.com/careervisathailand/videos/308583780309324/

หรือจะรอติดตามชม [ X Career : ข้ามสายTalk ] ใน EP ต่อไปได้ในวันอังคารหน้า ใครมีคำถามอะไรก็เตรียมจดไว้ได้เลย!! เราจะหาคำตอบแบบ Exclusive มาให้แฟนเพจที่น่ารักของเราแน่นอน!! แล้วเจอกันนะ


ดู X Career : ข้ามสายTalk ย้อนหลัง


Share on facebook
Share on twitter
Share on email

Writer

Related Posts

รวมคำถาม Live Q&A เปลี่ยนงานเพื่อความก้าวหน้าหรือเปลี่ยนสายเพื่อทำสิ่งชอบช่วง Covid คุ้มมั้ย ? ทำยังไง ?

ขั้นแรกตัดสินใจเลือกเป้าหมายให้ชัด 3-5 งาน แล้วทำ research ศึกษา Job Description ให้เข้าใจถึง competency ของงาน เข้าลึกถึง insights บริษัท ตั้งแต่ วิสัยทัศน์ จนสภาพแวดล้อมการทำงาน แอบส่อง candidate profile หน่อยจะได้รู้ว่าคุณแข่งกับใครอยู่

จบปี 2020 หางาน, เรียนต่อ, เปิดธุรกิจ? ตอนที่ 1 : วิเคราะห์โอกาสที่อยู่ในมือเรา

ขั้นแรกตัดสินใจเลือกเป้าหมายให้ชัด 3-5 งาน แล้วทำ research ศึกษา Job Description ให้เข้าใจถึง competency ของงาน เข้าลึกถึง insights บริษัท ตั้งแต่ วิสัยทัศน์ จนสภาพแวดล้อมการทำงาน แอบส่อง candidate profile หน่อยจะได้รู้ว่าคุณแข่งกับใครอยู่

Upcoming! คุยกับเจ้าของ Pantip.com – Community สายพันธุ์ไทย ที่ไม่มีใครไม่รู้จัก! เปิดสูตรลับ ก่อนข้ามสายไปทำ Community Builder

พบกับการไลฟ์สดพูดคุยกับ Guest Speaker คนต่อไปของช่วง X Career : ข้ามสายTalk กับ คุณบอย อภิศิลป์ ตรุงกานนท์ Chief Product Officer & Co-Founder ของ Pantip.com ในเนื้อหาที่ว่าด้วยเรื่อง อาชีพ “Community Builder ” อาชีพที่หลายๆคนอาจจะไม่รู้จักว่าทำอะไร และดียังไง เราจะมาไขข้อข้องใจ พร้อมค้นหาคำตอบแบบเจาะลึก ที่คุณอาจไม่เคยรู้มาก่อนเกี่ยวกับอาชีพนี้